Sàng lọc bệnh tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh bằng máy đo độ bảo hòa oxy - việc làm nhỏ ý nghĩa lớn

1. Bệnh tim bẩm sinh là gì?
Bệnh tim bẩm sinh (BTBS) là các dị tật bẩm sinh phổ biến nhất. Trẻ sơ sinh mắc BTBS do bất thường trong cấu trúc của tim làm cho tuần hoàn máu trong cơ thể không hoạt động bình thường. Trung bình 1000 trẻ sẽ có khoảng 8 trẻ mắc một trong số các dạng BTBS. Bệnh tim bẩm sinh được phân thành hai nhóm là tim bẩm sinh có tím và tim bẩm sinh không tím.

2. Bệnh tim bẩm sinh ảnh hưởng như thế nào?

Một số dạng BTBS ảnh hưởng rất ít hoặc không ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Tuy nhiên một số BTBS ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ và làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời sau khi sinh. Nếu không phát hiện được BTBS trong thời gian trẻ còn lưu lại phòng sơ sinh trước khi về nhà có thể dẫn đến các tình huống nghiêm trọng như sốc tim hoặc tử vong, những trẻ sống được sẽ có nguy cơ bị tổn thương thần kinh rất cao và tiếp sau đó là tình trạng chậm phát triển.

3. Phát hiện tim bẩm sinh bằng cách nào?

Để phát hiện được tim bẩm sinh trẻ cần được khám lâm sàng , đo độ bão hòa oxy, siêu âm tim và nhiều xét nghiệm khác.

4. Đo độ bão hòa Oxygen là gì ?

Đo độ bão hòa oxygen là một xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn và không đau được sử dụng để đo độ bão hòa oxy của hemoglobin trong máu động mạch và đánh giá nhịp tim. Máy đo độ bão hòa oxygen (Pulse Oxymeter) được phát minh vào những năm 1970, được sử dụng rộng rãi trong việc theo dõi bệnh nhân trên lâm sàng để đánh giá các dấu hiệu có tính sống còn của bệnh nhân.

5. Tạii sao máy đo độ bão hòa oxygen lại được sử dụng trong sàng lọc BTBS?

Máy POX được sử dụng để xác định trẻ sơ sinh mắc các BTBS nghiêm trọng do ở những trẻ này có nồng độ oxygen trong máu động mạch giảm, do đó bằng cách đo độ bão hòa oxygen máy POX cho phép phát hiện sớm các trường hợp BTBS nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh trước khi tình trạng của trẻ xấu đi.

6. Chương trình sàng lọc được dành cho những đối tượng nào ?

Chương trình dành cho tất cả các trẻ sơ sinh được sinh tại các tuyến tỉnh và huyện trước khi rời phòng sơ sinh về nhà.

7. Việc sàng lọc được tiến hành khi nào và ở đâu?

Sàng lọc BTBS nghiêm trọng được thực hiện bằng máy POX tại phòng sơ sinh hoặc đơn vị sàng lọc sơ sinh của bệnh viện sau khi trẻ sinh được 24 giờ, trước khi rời phòng sơ sinh về nhà. Nếu trẻ sinh non, việc sàng lọc sẽ được thực hiện khi điều kiện sức khỏe của trẻ cho phép. Nếu trẻ xuất viện trước 24 giờ, việc sàng lọc nên được dời lại sau.

8. Việc sàng lọcc được tiến hành như thế nào?

Trẻ sơ sinh sẽ được đặt một đầu dò vào tay phải và chân phải của trẻ. Việc làm này hoàn toàn không gây đau hay gây hại gì cho trẻ.

9. Kết quả sàng lọc được thông báo như thế nào?

 Sau khi trẻ được sàng lọc bác sỹ sẽ thông báo cho bạn kết quả. Nếu trẻ không đạt được nghiệm pháp sàng lọc. Trẻ sẽ được thăm khám chuyên khoa tim mạch, được siêu âm tim và hội chẩn để chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh và có can thiệp sớm cho trẻ.

10. Sàng lọc tim bẩm sinh ở đâu?

Phòng sàng lọc sơ sinh (tầng 5, khoa Phụ Sản, bệnh viện Đa khoa Tỉnh Quảng Trị) được thành lập năm 2015, và đã sàng lọc được hơn 2000 trẻ sơ sinh, phát hiện nhiều trường hợp tim bẩm sinh giúp trẻ được điều trị sớm.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Nguyễn Viết Nhân “Tài liệu hướng dẫn sàng lọc sơ sinh các dị tật tim bẩm sinh bằng máy đo độ bão hòa oxy”  đại học y dược Huế 2012.
2. Http://www.cdc.gov/ncbddd/heartdefects/screening.html “Screening for Critical Congenital Heart Defects”.
3. Http://sanglocsosinh.vn/tai-lieu-khoa-hoc/phuong-phap-sang-loc-thinh-luc-va-sang-loc-tim-bam-sinh-126.html.
4. Http://hospitalvictoriacancun.com/detection-of-congenital-heart-disease-in-newborns.